با توجه به اين تعاريف روشن مى شود كه تجويد قرآن متوقف بر چند امر است : الف . شناخت مخارج حروف . ب . شناخت صفات حروف . ج . شناخت احكامي كه از رهگذر ترتيب وتركيب حروف به دست مى آيد . د . تمرين زبان وكثرت تكرار . مى توانيم پس از مرور براين مطالب بگوئيم : ( تجويد درباره ء بعد صوتي حروف هجائي قرآني بحث مى كند ) . موضوعات علم تجويد : اين موضوعات عبارتند از أمثال : مخارج حروف ، صفات حروف ، احكام ميم ساكنه ، احكام نون ساكنه وتنوين ، مد ، ادغام ، وقف ، ومانند آنها . در ظل اين مطالب به نتايج زير مى رسيم : 1 . علم قرائت وعلم تجويد در بررسى شمارى از موضوعات - كه به ( أصول قرائي ) نامبردارند ، از قبيل : احكام نون ساكنه وتنوين ، ووقف ، ، ادغام به هم مى رسند ونقاط مشتركي را از نظر بحث تشكيل مى دهند . 2 . علم قرائت از آنجهت از علم تجويد ممتاز ومتفاوت است ، چون به تنهايى راجع به موضوعاتي بحث مى كند كه معروف به ( فرش ) ويا ( فروع قرائي ) هستند . 3 . علم تجويد بدين لحاظ از علم قرائت ممتاز ومتفاوت مى باشد ، چون به تنهائى درباره ء مخارج حروف وصفات آن بحث وگفتگو مى نمايد . وسرانجام مى توانيم در فرق ميان قرائت وتجويد بگوئيم : قرائت عبارت از تلفظ است ، وتجويد عبارت از أداء مى باشد . نگارش اين مقدمه بر كشاف الفهارس در ساعت هفت وهفت دقيقه ء شب سه شنبه 22 بهمن ماه 1364 هجري شمسي ( شب آغاز هشتمين سال پيروزى انقلاب اسلامي ) مطابق أول جمادى الثانية 1406 هجري قمري به پايان رسيد . كتبه بيمناه الداثرة ، العبد المفتاق إلى ربه الغنى : السيد محمد الباقر الحسيني الطبرسي المازندراني المدعو ب‍ ( الدكتور حجتي ) عفى الله عن جرائمه وآثامه وكفر عن زلاته وسيئاته بمحمد وآله الطاهرين . والحمد لله وصلى الله على محمد وآله الطيبين .